Bij BoekenBusiness helpen we ondernemers om met een boek hun bedrijf te versterken. Vaak zijn dat boeken over management, persoonlijke groei en andere zakelijke onderwerpen. Maar ben je een restauranthouder, dan wil je waarschijnlijk een kookboek. En een binnenhuisarchitect is weer meer geholpen met een interieurboek. Ook daar dragen wij met al onze ervaring en vakkennis graag aan bij. Wil je zo’n beeldrijk boek uitgeven in eigen beheer, dan is het handig als je wat termen uit de drukkerswereld kent.

drukkerstermen - offset

Hieronder vind je een lijst begrippen, ingedeeld naar categorie. Deze is uiteraard niet uitputtend, maar helpt je alvast in de communicatie met je vormgever, redacteur, uitgever en/of drukker.

 

Boek

(zie ook de categorie ‘BINDEN’ voor uitleg van in de omschrijvingen gebruikte termen)

  • Omslag
    De doorgaans van wat dikker papier of karton gemaakte buitenkant van het boek (inclusief rug). Ook kaft, boekband of cover
  • Stofomslag
    Een losse papieren wikkel om een boekband. Beschermt de omslag tegen stof en beschadiging. Tegenwoordig vooral gebruikt om het (hardcover) boek aantrekkelijk en wervend te presenteren.
  • Rugtitel
    De titel (en vaak ook de auteursnaam) op de rug van het boek.
  • Binnenwerk
    De binnenbladen van een boek (dus zonder de band). Ook wel boekblok genoemd.
  • Katern
    Meestal zestien (maar andere veelvouden van vier komen ook voor) in elkaar gevouwen boekpagina’s.
  • Schutbladen
    De bladen papier die de omslag van een boek (hardcover of flexcover) verbinden met het binnenwerk. De helft van een schutblad wordt tegen de kaft geplakt. Schutbladen hebben vaak een andere kleur dan de overige pagina’s.
  • Snede
    De drie zijden van het boek waar de pagina’s niet aan de rug zijn bevestigd. Ook wel snee genoemd.
  • Kneep
    Gleuf, aan de voorkant en de achterkant van de boekband, vrijwel tegen de rug aan. Zorgt dat het boek makkelijk is open te slaan en houdt het mooi in vorm.
Drukkerstermen - papier

Papier

  • Gramgewicht
    Het gewicht van het papier, gemeten in grammen per vierkante meter (g/m2).
  • Opdikkend papier
    Papier dat een boek dikker maakt, maar niet zwaarder (het gramgewicht blijft hetzelfde). Handig als het aantal woorden van je manuscript wat laag is uitgevallen.
  • Romanpapier
    Wat ruwer, vaak opgedikt papier. Dit is niet geschikt voor beeldrijke boeken. De problemen: onscherpe afbeeldingen, te donkere afdrukken en – bij de houthoudende variant – snel verkleurende pagina’s.
  • Houtvrij papier
    Hoewel de naam anders doet vermoeden, is de grondstof van dit papier nog altijd hout. Alleen is dit zo behandeld dat het nog maar weinig lignine bevat, waardoor het niet of nauwelijks verkleurt. In offertes wordt houtvrij vaak afgekort tot ‘hv’ (‘hvo’ staat voor houtvrij offset).
  • Gesatineerd papier
    Papier dat met een coating glad en (in meer of mindere mate) glanzend is gemaakt. Varianten: mat, halfmat of silk, gesatineerd.
  • MC
    Afkorting van Machine Coated: papier dat van een afwerklaag is voorzien, waardoor het gladder wordt en beter te bedrukken is.
  • ECF
    Afkorting van Elementary Chlorine Free: papier dat zonder chloorgas is gebleekt.

Zie je ertegenop om het drukken van je boek zelf te regelen? Wil je scherpe prijzen en weinig rompslomp? Wij nemen je het werk graag uit handen. Bel of mail BoekenBusiness: suzanna@boekenbusiness.com, 06 29391879 (Suzanna van der Laan).


Pagina

  • Bladspiegel
    De indeling van een pagina. De verhouding tussen de zetspiegel (het bedrukte deel) en de marges (het onbedrukte deel).
  • Kopregel
    Een vette of in hoofdletters gedrukte regel boven aan een pagina. Ook wel ‘sprekende kopregel’ genoemd als deze de inhoud van de tekst aangeeft.
  • Kopwit
    De witruimte boven aan een bladzijde.
  • Kolomwit
    De ruimte tussen tekstkolommen.
  • Rugwit
    De witruimte tussen het bedrukte deel van een pagina en de rug van het boek.
  • Snijwit
    De witruimte tussen het bedrukte deel van een pagina en de linker- of rechterpapierrand.
  • Interlinie
    Regelafstand, de ruimte tussen twee opeenvolgende tekstregels.
  • Spread
    Twee pagina’s, even en oneven, naast elkaar.
  • Uitslaander
    Een blad in een boek dat je naar buiten openslaat. In een fotoboek bijvoorbeeld gebruikt voor panoramafoto’s.
  • Aflopend
    De afbeeldingen van het boek lopen tot aan de rand van het papier door.
Drukkerstermen - kleurenwaaier

Beeld

  • Resolutie
    De kwaliteit van een digitale afbeelding uitgedrukt in dpi (dots per inch). Om foto’s mooi scherp af te kunnen drukken, is doorgaans een resolutie nodig van 300 dpi.
  • Uitsnede
    Een deel of detail van een foto.
  • Retoucheren
    Foto’s bijwerken, ze met kleine veranderingen mooier maken.
  • Vrijstaand beeld
    Een afbeelding waarbij de achtergrond is verwijderd.
  • Lithograaf
    Een professional die het beeldmateriaal definitief klaarmaakt voor de drukker, zodat het optimaal wordt afgedrukt.

 

Vormgeving

  • Opmaken
    Tekst en beeld mooi op de pagina’s plaatsen, de lay-out verzorgen.
  • Stramien
    Een model voor de lay-out. Al voordat het manuscript klaar is een stramien laten maken, bespaart tijd bij de definitieve vormgeving van het boek.
  • Lettertype
    Een soort van drukletters (bijvoorbeeld Helvetica, Calibri of Comic Sans).
  • Font
    Een bepaald lettertype in een bepaalde stijl en een bepaalde grootte.
  • Zetspiegel
    Het bedrukte deel van een pagina.
  • Dtp
    Afkorting voor desktoppublishing: grafische vormgeving met behulp van een computer.

 

Door: Janneke Sinot

Lees over enkele weken ook deel 2 van deze blog. Met daarin de categorieën: drukken, binden, proeven, uitvoering en afwerking.

 

Zie je ertegenop om het drukken van je boek zelf te regelen? Wil je scherpe prijzen en weinig rompslomp? Wij nemen je het werk graag uit handen. Bel of mail BoekenBusiness: suzanna@boekenbusiness.com, 06 29391879 (Suzanna van der Laan).